منیسکهای زانو ساختارهای غضروفی هستند که داخل زانو وبین استخوانهای ران و ساق ( تیبیا ) قرار دارند و نقش مهمی در سلامتی ،ثبات و عملکرد مفصل زانو بر عهده دارند.

در هر زانو دو عدد منسیک وجود دارد که به نامهای منیسک داخلی و منیسک خارجی شناخته می شوند. اگر از بالا به منیسکها نگاه شود ، منسیک خارجی به شکل O  و منیسک داخلی به شکل  C  دیده می شوند.

منیسکها در قسمت محیطی خود ، ضخیم و محدب هستند ،(شاخ منیسک )  وبه سمت مرکز زانو باریک و مقعر می شوند.

منسیکها از جلو به یگدیکر متصل هستند وبه کمک تعدادی لیگامان به رباط صلیبی قدامی ، کشکک ،استخوان ران واستخوان ساق اتصال دارند.

منیسک داخلی نسبت به منسیک خارجی تحرک کمتری دارد که بدلیل چسبندگی آن به کپسول مفصلی و رباط طرفی داخلی زانو می باشد . کمتر بودن تحرک منیسک داخلی همراه با پهنتر بودن آن در قسمت خلفی باعث شده است که آسیبهای آن نسبت به منیسک خارجی بیشتر باشد.

منیسک خارجی به کپسول مفصلی چسبندگی ندارد و از حرکت بیشتری نسبت به منسیک داخلی برخوردار است. ساختار عروقی تغذیه کننده منیسکها ، نقش بسزایی در ترمیم آسیبهای آنها بازی می کنند.

مویرگها از قسمت محیطی به منسیکها نفوذ می کنند. بعد از سن هجده ماهگی و به موازات قرار گرفتن وزن روی پا ها ، به تدریج خونرسانی به قسمتهای مرکزی منیسکها کاهش می یابد و نهایتا ۱۰ تا ۳۰ درصد نواحی محیطی منیسکها که به منطقه قرمز معروف هستند از شبکه مویرگی جهت خونرسانی برخوردار هستند.

قسمتهای مرکزی یا منطقه سفید به تدریج و با افزایش سن خونرسانی خود را از دست می دهند و تغذیه آنها تنها به مایع مفصلی وابسته می شود.

به این دلیل آسیبهای محیطی منیسکها نسبت به آسیبهای مرکزی و قسمت خلفی-خارجی آنها از شانس ترمیم بالاتری برخوردار هستند.

پارگی های منسیک براساس پیچیدگی، صفحه پارگی ،محل ،جهت وشکل کلی تقسیم بندی می شوند. پارگیها معمولا به صورت عمودی ، افقی ، طولی یا مایل نسبت به طبق تیبیا تعریف می شوند.

بسیاری از پارگی های منیسک در افراد جوان از نوع عمودی-طولی می باشند در حالی که پارگی های افقی بیشتر در افراد مسن تر دیده می شوند. پارگی دسته سطلی (Bucket-handle) شایعترین نوع پارگی عمودی-طولی می باشد.

پارگیهای منسیک همچنین به صورت پارگی کامل و پارگی ناقص هم توصیف می شوند.

پارگی کامل حالتی است که پارگی از سطح تیبیال به سطح فمورال امتداد داشته باشد.

پارگی منیسک داخلی ۲ تا ۵ برابر شایعتر از پارگی منیسک خارجی می باشد.

ضایعات منیسک ممکن است ناشی از آسیبهای حاد باشد یا ناشی از فرایند دژنراسیون (فرسایش) تدریجی با افزایش سن. پارگیهای عمودی (مانند پارگی دسته سطلی) معمولا به شکل حاد و در افراد ۲۰ تا ۳۰سال رخ می دهد و اغلب در دو سوم خلفی منیسک واقع میشوند.

پارگی زمانی رخ می دهد که فشار ناگهانی یا شدید همراه با چرخش به زانو وارد شود. ورزشهایی مانند فوتبال ، بسکتبال ،اسکی ،بیسبال و کشتی بیشتر از سایر ورزشها   با آسیب منیسک در ارتباط هستند.

علائم و نشانه های پارگی منیسک زانو

در ۷۵ درصد موارد توجه دقیق به شرح حال بیمار ، تشخیص پارگی منیسک را مطرح می کند.

۸۰ تا ۹۰ درصد بیماران جوانی که دچار پارگی حاد منسیک زانو می شوند ، مکانیسم آسیب را دقیقا ذکر می کنند و ممکن است صدای پاره شدن را احساس کرده باشند.

در پارگی حاد منسیک ، خم کردن بیش از حد زانو دردناک است و در ۳۰ درصد موارد قفل شدن مکانیکی زانو رخ می دهد.

اگر قفل شدگی زانو همراه با عدم صاف شدن کامل زانو اتفاق افتد باید به پارگی دسته سطلی منسیک شک کرد.

اگر قفل شدگی و عدم صاف شدن زانو تقریبا یک روز بعد از آسیب حاد رخ دهد ممکن است به علت انقباض و کوتاهی عضلات همستریگ ( عضلات دو مفصلی ) پشت ران باشد .

درد ناشی از پارگی منیسک داخلی در قسمت داخلی خط مفصلی زانو احساس می شود و حالت ثابت و گنگ دارد و با خم کردن و چرخش خارجی زانو تشدید می شود و با استراحت واستفاده از گرما کا هش می یابد و ممکن است مانع خواب شود.

اگر پارگی در قسمت محیطی و عروقی رخ دهد ممکن است همراه با تورم حاد زانو ناشی از خونریزی داخل مفصلی باشد ولی اگر در قسمت مرکزی اتفاق بیافتد تورم زانو با تاخیر همراه است و بعد از یک روز ایجاد می شود.

پارگی های فرسایشی ( دژنراتیو) منیسک به مرور زمان رخ می دهد و در ۶۰ درصد افراد مسن دیده می شود ولی در بسیاری از موارد علامتی ندارند.

بیماران دچار پارگی های فرسایشی منیسک ممکن از درد و تورم متناوب زانو خصوصا بعد از فعالیت شکایت کنند.

پزشک از معاینه برای کمک به تشخیص استفاده می کند که شامل بررسی دامنه حرکتی زانو ، مشاهده توده عضلانی اطراف زانو، بررسی تورم زانو ، لمس خط مفصلی زانو و انجام معاینه های  اختصاصی مانند تست مک کوری (McMurray) می باشد.

تشخیص پارگی منیسک های زانو

شرح حال دقیق و معاینه بالینی در بیشتر موارد برای تشخیص پارگی منیسک ها کافی هستند .معمولا از ام آر آی زانو برای تایید تشخیص استفاده می شود.

درمان اولیه پارگی حاد منیسک شامل استراحت ، استفاده از سرما (ice pack) ، استفاده از بریس و در صورت نیاز استفاده از عصا می باشد.

برای کاهش درد و التهاب از استامینوفن یا داروهای ضد درد غیر استروئیدی مانند ناپروکسن استفاده می شود.

اگر مایع داخال زانو زیاد باشد شاید نیاز باشد با سرنگ کشیده شود.

از فیزیوتراپی برای کاهش درد و التهاب ، حفظ یا بهبود دامنه حرکتی زانو و تقویت و جلوگیری از تحلیل عضلات اطراف زانو کمک گرفته می شود.

درمان های دیگر مانند جراحی بستگی به نوع ، محل و اندازه آسیب ونیز هدف بیمار دارد.

در بیماران جوانی که نیاز است سریع به ورزش باز گردند مانند ورزشکاران حرفه ای ، معولا از آرتروسکوپی برای درمان در مراحل اولیه استفاده می شود.

در افراد مسن تر در صورتی که علائم مکانیکی مانند قفل کردن مکرر زانو وجود نداشته باشد ، سه تا شش هفته استراحت نسبی و اقدامات توانبخشی در نظر گرفته می شود .

در صورت عدم بهبودی نیاز به مداخله آرتروسکوپیک دارند. درمان آرتروسکوپی شامل ترمیم پارگی یا دبریدمان و برداشتن قسمتهای آسیب خورده می باشد.