تاندونیت کلسیفیه (calcifying or calcific tendinitis) یکی از دلایل درد حاد یا مزمن شانه است که با رسوب کلسیم در تاندونهای روتاتور کاف و یا بورس ساب اکرومیال شانه مشخص می شود.

رسوب کلسیم در سایر تاندونهای بدن نیز ممکن است مشاهده شود ولی شایعترین محل آن ، شانه است.

این بیماری ممکن است خودبخود بهبود یابد ولی بعضی از بیماران ممکن است درد مزمن و طولانی مدت شانه را تجربه کنند و به درمانهای غیر جراحی پاسخ مناسبی ندهند که دراین صورت نیاز به برداشت جراحی رسوب کلسیم می باشد.

علت ایجاد تاندونیت کلسیفیه شانه مشخص نمی باشد و رابطه ای با ضربه ندارد و ندرتا با بیماریهای سیستمیک در ارتباط است.

رسوب کلسیم در اغلب موارد در تاندون عضله فوق خاری (سوپرااسپایناتوس) رخ می دهد و سایر تاندونهای روتاتور کاف موارد کمی را شامل می شوند.

رسوب کلسیم را میتوان از نظر زمانی به مراحل زیر تقسیم کرد .

1. مرحله تشکیل (formative phase)  : در پاسخ به یک محرک نا شناخته ،قسمتی از تاندون دچار تغییر شکل خاصی می شود (تغییر شکل فیبری-غضروفی یا fibrocartilaginous transformation ) که املاح کلسیم در این بافت تغییر شکل یافته، رسوب کرده ، به تدریج شروع به بزرگ شدن می کند.
2. مرحله استراحت (resting phase)  : بعد از اینکه رسوب کلسیم تشکیل شد ، رسوب وارد فاز استراحت می شود که ممکن است با درد همراه باشد یا بدون درد باشد. اگر رسوب به اندازه کافی بزرگ باشد ممکن است باعث علائم مکانیکی شود مثلا در بالا بردن بازو بالای سطح شانه محدودیت ایجاد کند.
3. فاز جذبی (resorptive  phase)  :بعد از یک دوره متغییر زمانی ، واکنش التهابی رخ می دهد و در اطراف رسوب کلسیم بافت عروقی ایجاد می شود وماکروفاژها شروع به جذب رسوب کلسیم می کنند. در این مرحله رسوب کلسیم نرم شده، به صورت خمیر دندان درمی آید که می تواند به درون بورس ساب اکرومیال نفوذ کند و باعث درد شدیدی شود.
4. مرحله بعد از جذب (postcalcific phase) : بعد از اینکه کلسیم جذب شد سلولهای فیبروبلاست، تاندون را بازسازی می کنند.

شیوع تاندونیت کلسیفیه شانه

تاندونیت کلسیفیه در سه تا هفت درصد گرافی های شانه افراد بدون علامت و در هفت تا چهل وسه در صد افرادی که از درد شانه شکایت دارند ،مشاهده می شود. (اعداد در مطالعات مختلف متفاوت است).

در سنین ۳۰ تا ۵۰ سالگی بیشتر رخ می دهد و زنان را ۲ برابربیشتر از مردان مبتلا می کند.

تاندونیت کلسیفیه در ۸۰% موارد، تاندون فوق خاری را درگیر می کند و در ۱۰ تا ۲۰% موارد دوطرفه است.

علائم و نشانه های تاندونیت کلسیفیه شانه

تاندونیت کلسیفیه شانه ممکن است بدون علامت باشد و به طور اتفاقی در گرافی شانه کشف شود ولی حدود نیمی از موارد ، علامت دار هستند که خود را به صورتهای زیر نشان می دهند:

۱-درد مزمن و ملایم شانه با تشدید گاهگاهی

۲-علائم مکانیکی که می تواند ناشی از رسوبهای بزرگ کلسیم باشد و بالا بردن بازو را محدود نماید.

۳-درد شدید و حاد شانه همزمان با ایجاد التهاب در فازجذبی.

درد شانه ممکن است از سر شانه تا وسط بازو و با احتمال کمتر ، تا آرنج و گردن انتشار یابد.

درد شانه معمولا با بالا بردن بازو بالاتر از سطح شانه ویا خوابیدن روی سمت مبتلا تشدید می شود.

درد ممکن است شب هنگام بدتر شده ، بیمار را از خواب بیدار کند.

بیمار ممکن است از سفتی ، سرو صدای شانه ویا ضعف شانه نیز شکایت کند.

بیمارانی که علائم مزمن دارند ممکن است کاهش دامنه حرکتی شانه داشته باشند و در بلند کردن دست به سمت جلو در زاویه ۷۰ تا ۱۱۰ درجه تشدید درد داشته باشند(قوس دردناک).

ممکن است در لمس مفصل شانه در حین حرکت سر و صدا احساس شود( کرپیتاسیون).

در مرحله جذبی ، ممکن است درد به حدی شدید باشد که حرکت شانه را در تمام جهات کاملا محدود کند و شانه در لمس بسیار حساس باشد.

عوارض تاندونیت کلسیفیه شانه

شانه منجمد و پارگی تاندون روتاتور کاف ،می تواند از عوارض تاندونیت کلسیفیه شانه باشد.

تشخیص تاندونیت کلیسفیه شانه

تشخیص تاندونیت کلسیفیه شانه بر اساس شرح حال ، معاینه بالینی و بررسیهای تصویر برداری استوار است.

روشهای تصویر برداری که به طور معمول استفاده می شوند عبارتند از : گرافی ساده در جهات مختلف ، ام آر آی و سونوگرافی.

ام آر آی برای تشخیص تاندونیت کلسیفه الزامی نیست و معمولا در مراحل مزمن که امکان ایجاد پارگی تاندون روتاتو کاف و یا شانه منجمد وجود دارد انجام می شود.

درمان تاندونیت کلسیفیه شانه

درمان تاندونیت کلسیفیه شانه شامل درمانهای جراحی و غیر جراحی می باشد.

از درمانهای غیر جراحی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱-استفاده از داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی با قدرت مناسب مانند دیکلوفناک

۲-استفاده از گرما ویا سرما جهت کاهش درد و التهاب

۳- فیزیوتراپی شامل استفاده از جریان الکتریکی ونیز ورزشهای دامنه حرکتی و ورزشهای تقویتی عضلات اطراف شانه

۴-تزریق کورتیکواستروئید در بورس ساب اکرومیال

۵-نیدلینگ و لاواژ تحت گاید سونوگرافی

۶-شاک ویو تراپی (ESWT) که به صورت شاک ویو تراپی پرتوان و کم توان استفاده می شود . مطالعات اثر بخشی شاک ویو تراپی پرتوان را در درمان تاندونیت کلسیفیه شانه ،بیشتر از نوع کم توان نشان می دهند.

اگر تاندونیت کلسیفیه به درمانهای غیر جراحی در عرض شش ماه پاسخ مناسب ندهد درمان جراحی پیشنهاد می شود.